[:el]Ιστορία[:en]History[:]

[:el]

Οι αρχαίες ονομασίες του νησιού που παραδίδονται από τις φιλολογικές πηγές είναι Αἴγιλα, Αἰγιλία, Αἰγιαλίαν, Αἰγιαλῶν και Αἴγυλα, και, στα λατινικά, Aigila, Aigilia και Aegliai. Στις επιγραφές σημειώνεται ως Αἰγιλία, ενώ το επίθετο Αἴγιλιεῦς παραπέμπει επίσης στο Αἰγιλία.

Έως τελευταία διατηρήθηκαν οι μεσαιωνικές ονομασίες Λιοί στα Κύθηρα και στην Πελοπόννησο και Σιγκιλιό ή Σιγκλιό στην Κρήτη, οι οποίες προέρχονται από την αρχαία ονομασία. Κατά τη διάρκεια της Βενετοκρατίας, και μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Οθωμανούς, το επίσημο όνομα του νησιού είναι Cerigotto ή Cecerigo από το ιταλικό όνομα των Κυθήρων που είναι Cerigo (Τσιρίγο). Η σημερινή ονομασία «Αντικύθηρα», που καθιερώθηκε με την εύρεση του ναυαγίου το 1901, οφείλεται στους Κεφαλλονίτες ριζοσπάστες, οι οποίοι επανέφεραν το όνομα των Κυθήρων στη θέση του ιταλικού «Τσιρίγου» (Cerigo) και επέβαλαν το νέο όνομα στο νησί που εκείνη την εποχή ήταν το πιο απομακρυσμένο σημείο του αγγλοκρατούμενου Ιονικού Κράτους.

Με έκταση 22 KM2 η αρχαία Αιγιλία αποτελούσε (και ακόμα αποτελεί) σταυροδρόμι και ελέγχει, μαζί με τα Κύθηρα, τους επικίνδυνους θαλάσσιους δρόμους που ενώνουν τη δυτική Μεσόγειο με το Αιγαίο και τη Λακωνία με την Κρήτη.
Η στρατηγική θέση του νησιού αναγνωρίσθηκε ήδη από την αρχαιότητα, καθώς επιλέχθηκε ως χώρος στρατιωτικής βάσης και ορμητήριο πειρατών από τα τέλη του 4ου αι. π.Χ. Η διάρκεια χρήσης του οχυρωμένου πολίσματος περιορίζεται στα Ελληνιστικά χρόνια και πιο συγκεκριμένα χρονολογείται από τα τέλη του 4ου αι. π.Χ. έως το πρώτο μισό του 1ου αι. π.Χ.

Σημειώνεται ότι ανάμεσα στα κινητά ευρήματα των ανασκαφών βρίσκονται συνεχώς πολεμικά αντικείμενα, αιχμές από βέλη και βλήματα βαλλίστρας (ΕΙΚ.5), μολυβδίδες (ΕΙΚ.6), καθώς και διαφόρων μεγεθών βλήματα από καταπέλτη (ΕΙΚ.7), ευρήματα που φανερώνουν μια κοινωνία σε συνεχή πολεμική δραστηριότητα. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι, βάσει των νομισμάτων που έχουν βρεθεί (ΕΙΚ.8), αλλά και μερικών άλλων κεραμικών ευρημάτων (ΕΙΚ.9) και ορισμένων μολυβδίδων (ΕΙΚ.10), το νησί, το μεγαλύτερο διάστημα της «ζωής» του, αποτελούσε τμήμα της κρητικής πόλης Φαλάσαρνας.

Η ανάγνωση επιγραφής που βρέθηκε στον Ξηροπόταμο προσφέρει τη λύση στο ερώτημα ποιος και γιατί προχώρησε τόσο όψιμα στην πολυδάπανη οχύρωση ενός νησιού που κατέχει μεν μια στρατηγική θέση, αλλά δεν είχε χρησιμοποιηθεί καθόλου έως τα τέλη του 4ου αι. π.Χ. Στην επιγραφή αναφέρεται ως αναθέτης ο Ἀριστομένης Ἀριστομήδους, Θετταλός ἐκ Φερῶν, ο οποίος μπορεί να ταυτιστεί με τον «ναύαρχο» του Περσικού στόλου στο Αιγαίο μετά την είσοδο των Μακεδόνων στη Μικρά Ασία, ενώ ο πατέρας του Αριστομήδης, Θεσσαλός από τις Φερές, συμμετείχε, ηγούμενος είκοσι χιλιάδων βαρβάρων, με τον περσικό στρατό στη μάχη της Ισσού. Συμπεραίνεται ότι η οχύρωση στο νησάκι δημιουργήθηκε, όπως φαίνεται ότι συμβαίνει και με πολλά σύγχρονά της οχυρωματικά έργα στην Κρήτη, με χρηματοδότηση της Περσικής Αυτοκρατορίας στην προσπάθειά της να δημιουργήσει τις δυνατότητες αντεπίθεσης στον Μακεδονικό στρατό που είχε εισβάλει στη Μικρά Ασία.

Αμέσως μετά, με την εξαφάνιση του Περσικού κράτους, η εξοπλισμένη και οχυρωμένη Φαλάσαρνα, χωρίς πολλά εισοδήματα και εκμεταλλευόμενη τη στρατηγική θέση του νησιού, άρχισε να επιδίδεται στην πειρατεία.

Στα Αντικύθηρα κατέφυγε ο «επαναστάτης» βασιλιάς της Σπάρτης, ο Κλεομένης ο Γ΄, μετά την ήττα του στη Σελλασία το 223 π.Χ., στον δρόμο του προς την Αίγυπτο στον, «σύμμαχό» του, τον Πτολεμαίο τον Ευεργέτη.

Λίγα χρόνια μετά το πέρασμα του Κλεομένη, τα Αντικύθηρα βρίσκονται στη δίνη των συγκρούσεων των Κρητικών πόλεων, αλλά και της προσπάθειας των δυνάμεων που επιθυμούσαν να ελέγξουν τον χώρο του νότιου Αιγαίου και τα περάσματα προς τη Δύση, όπου είχε ήδη εμφανιστεί η δύναμη της Ρώμης. Υλικό κατάλοιπο της επίθεσης του Νάβιδος, του «βασιλιά» της Σπάρτης, αποτελούν πολλές ενεπίγραφες μολυβδίδες λακωνικού τύπου, που βρέθηκαν στον χώρο του «Κάστρου», με τον τίτλο «Βασιλέως», τίτλο τον οποίο έδωσε στον εαυτό του ο Νάβις τα τελευταία χρόνια της εξουσίας του (ΕΙΚ.11).

Τον 2ο αιώνα π.Χ. κατασκευάζεται (ή επανακατασκευάζεται) το παραλιμένιο ιερό του Απόλλωνος και της Αρτέμιδος, ενώ από τη στρωματογραφία στον χώρο της οχύρωσης φαίνεται ότι την ίδια εποχή η πόλη παρουσιάζει μια σχετική ευμάρεια. Ασφαλώς, η εξήγηση βρίσκεται στα εισοδήματα της πειρατικής δραστηριότητας της Φαλάσαρνας.

Η Αἰγιλία φαίνεται ότι υπέστη την εκδικητική μανία του Ρωμαίου στρατηγού Μέτελλου που κατέπνιξε με αγριότητα την «Κρητική Επανάσταση» το 69-67 π.Χ. Η ζωή στο «Κάστρο» σταμάτησε ακριβώς εκείνα τα χρόνια. Την ίδια χρονική στιγμή καταστράφηκε και η Φαλάσαρνα.

Ανθρώπινη παρουσία διαπιστώνεται πάλι στο νησί μετά τον 5ο αι. μ.Χ. (ΕΙΚ.12), όταν η ζωή στο Αιγαίο ομαλοποιήθηκε με την ισχύ του βυζαντινού στόλου έως περίπου τις αρχές του 8ου αι., όταν άρχισαν οι αραβικές επιθέσεις και φαίνεται ότι τα Αντικύθηρα έχασαν πάλι τον πληθυσμό τους (ΕΙΚ.13).

Οι κάτοικοι επανήλθαν στα μέσο-βυζαντινά χρόνια, λίγο μετά την εκδίωξη των Αράβων από την Κρήτη. Μετά την 4η σταυροφορία έως και τους ναπολεόντειους πολέμους ανήκαν, μαζί με τα υπόλοιπα Επτάνησα, στις κτήσεις της Βενετίας.

Μετά το 1815 το νησί, μαζί με τα υπόλοιπα Επτάνησα, βρίσκεται υπό βρετανική κυριαρχία και, απομακρυσμένο και σχετικά άγονο, χρησιμοποιείται ως τόπος εξορίας των Επτανησίων ριζοσπαστών.

Από το 1864, με την παραχώρηση από τους Βρετανούς των Επτανήσων στο Ελληνικό κράτος, έως την ενσωμάτωση της Κρήτης το 1913, τα Αντικύθηρα αποτελούσαν το νοτιότερο ελληνικό έδαφος.

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, οι Γερμανοί εξορίζουν όλους τους κατοίκους στην Κρήτη, φοβούμενοι τις πιθανές διασυνδέσεις τους με τις αντιστασιακές οργανώσεις και τους Βρετανούς.

Σήμερα το νησί περνάει μια νέα περίοδο ερήμωσης από την οποία δεν διαφαίνεται καμία εύκολη ανάκαμψη.

[:en]

The ancient names of the island given by literary sources are the following: Αἴγιλα, Αἰγιλία, Αἰγιαλίαν, Αἰγιαλῶν and Αἴγυλα and in Latin Aigila, Aigilia and Aeglia1.
The island is mentioned as Αἰγιλία on the inscriptions, while the adjective Αἴγιλιεῦς refers also to Αἰγιλία. Until recently the island maintained its medieval names, that originate from the ancient names, and these are Lioi in Kythera and the Peloponnese and Sigilio or Siglio in Crete. During the Venetian period, and after the conquest of Crete by the Ottomans, the official name of the island was Cerigotto or Cecerigo, from the Italian name of Kythera that was Cerigo. The present name “Antikythera”, that was established with the finding of the shipwreck in 1901, was due to the Cephalonian radicals who restored the name Kythera in the place of the Italian Cerigo and imposed the new name for the small island Antikythera which at that time was the most remote part of the British held Ionic State.
The island that covers an area of 22KM2 was (and still is) on a crossroad that controls the dangerous marine routes that connect the western Mediterranean Sea with the Aegean, and Laconia with Crete.
The strategic position the island had was recognized in antiquity and for that reason it was chosen as a military base and a pirates lairs in the end of the 4th century BC. The life of the fortified city was limited in the Hellenistic period and more particularly it is dated from the late 4th century BC until the first half of the 1st century BC.

It is noted that among the movable finds from the excavation, war items were found, such as arrow and spear heads (FIG.5),sling bullets (FIG.6), and also different size catapult stones (FIG.7). All these items indicate a society on continuous war activity. It should also be mentioned that according to coins found (FIG.8), to ceramic finds (FIG.9) and also to some sling bullets (FIG.10) the island belonged for the longer part of its “life”, to the territory of the Cretan city of Phalasarna.
The reading of the inscription found at Xeropotamos provided the answer about who and why the city on the island was fortified that was not used at all until the end of the 4th century BC. The dedicator mentioned on the inscription was an Aristomenes, son of Aristomedes, Thessalian from the city of Pherae, who is identified as the “admiral” of the Persian fleet in the Aegean Sea after the entrance of the Macedonians into Asia Minor. Aristomedes, his father, Thessalian from Pherae participated in the battle of Issus, as leader of 20,000 barbarians within the Persian army. It is assumed that the fortified city was build, judging also from similar contemporary fortifications in Crete, subsidized by the Persian Empire during their attempt to counter-attack the Macedonian army that had invaded Asia Minor.
Immediately after, with the disappearance of the Persian Empire, the equipped and fortified Cretan city of Phalasarna without many incomes and by exploiting the strategic position of the island, began to engage in piracy.
The “revolutionary” king of Sparta, Cleomenes III, fled to Antikythera after his defeat in the battle of Selasia in 223 BC, on his way to Egypt to his ally Ptolemy the Benefactor.
A few years after Cleomenes, Antikythera were in the midst of conflicts between the Cretan cities, and also between the powers that wished to control the area of the southern Aegean Sea and the passages to the West, where the power of Rome had already appeared.
Material remains of the attack of Nabis, the “king” of Sparta, are numerous inscribed sling bullets of Laconian type, found at the area of “Kastro”, with the inscription “of the king”, a title Nabis gave to himself during the last years of his power (FIG.11).
In the 2nd century BC the by the harbor sanctuary was constructed (or reconstructed), dedicated to Apollo and Artemis. The stratigraphy also of the fortifications indicates that during that period the city had a relative prosperity. Of course, the explanation lies in the piracy activities income practiced by the city of Phalasarna.
Aegilia suffered the vengeance of the Roman general Metellus who brutally suppressed the “Cretan Revolution” in 69-67 BC. The life at “Kastro”stopped exactly then. At the same time the city of Phalasarna was also destroyed by the Romans.
Human presence is testified again on the island after the 5th century AD (FIG.12)
, when life in the Aegean was normalized with the power of the byzantine fleet until almost the beginning of the 8th century AD, when the Arab attacks began and Antikythera lost its population again (FIG.13).
The inhabitants returned to the island in the middle-byzantine period, shortly after the expulsion of the Arabs from Crete. After the 4th Crusade and until the Napoleonic wars belonged, along with the rest Ionian Islands, to the possessions of Venice.
Today, the island is going through a new period of desolation from which there seems no easy recovery.

[:]